Death

دث (Death) گروهی آمریکایی از اورلاندو، فلوریدا (Orlando, Florida) بود که در سال ۱۹۸۳ به ابتکار گیتاریست و خواننده‌اش، چاک شولدینر (Chuck Schuldiner) شکل گرفت. دث را معمولاً یکی از بنیان‌گذاران اصلی دث متال می‌دانند، اما اهمیتش فقط به نقش تاریخی در تثبیت این سبک محدود نیست. این گروه در طول حدود دو دهه، از خشونت خام و ساختارهای ساده‌تر آثار اولیه به سوی موسیقی‌ای پیچیده‌تر، تکنیکی‌تر و ملودیک‌تر حرکت کرد؛ مسیری که دث را به یکی از مهم‌ترین نام‌ها در تکامل دث متال تکنیکال و پراگرسیو تبدیل کرد.

اعضای فعلی

دث پس از مرگ چاک شولدینر در ۱۳ دسامبر ۲۰۰۱ فعالیتی ندارد و اعضای فعلی ندارد.

اعضای پیشین برجسته

• چاک شولدینر (Chuck Schuldiner) — گیتار، وکال، ترانه‌نویسی
• کریس رایفرت (Chris Reifert) — درامز
• ریک روزز (Rick Rozz) — گیتار
• تری باتلر (Terry Butler) — بیس
• بیل اندروز (Bill Andrews) — درامز
• جیمز مورفی (James Murphy) — گیتار
• پل مزوِرکیویچ (Paul Masvidal) — گیتار
• شان راینرت (Sean Reinert) — درامز
• استیو دی‌جورجیو (Steve DiGiorgio) — بیس
• جین هوگلن (Gene Hoglan) — درامز
• بابی کولبل (Bobby Koelble) — گیتار
• ریچارد کریستی (Richard Christy) — درامز
• شانون هم (Shannon Hamm) — گیتار
• اسکات کلندنین (Scott Clendenin) — بیس

از منتیس تا دث؛ شکل‌گیری یک زبان تازه در متال افراطی

ریشه‌های دث به گروهی نوجوانانه به نام منتیس (Mantas) بازمی‌گردد که شولدینر در اوایل دهه ۱۹۸۰ راه انداخت. نام گروه در سال ۱۹۸۴ به دث تغییر کرد و مجموعه‌ای از دموهای زیرزمینی، به‌ویژه Death by Metal و Reign of Terror، نام شولدینر را در شبکه جهانی تیپ‌تریدرها مطرح کرد.

در آن دوره، مرز میان ترش متال، اسپید متال و شکل تازه‌متولدشده دث متال هنوز کاملاً تثبیت نشده بود. دث با الهام از گروه‌هایی چون ونوم (Venom)، اسلیر (Slayer)، پازسد (Possessed) و کلتیك فراست (Celtic Frost)، سرعت و خشونت متال افراطی را با وکال خشن‌تر، ریف‌های سنگین‌تر و فضای تیره‌تر ترکیب کرد. با این حال، شولدینر خیلی زود نشان داد که علاقه‌ای به تکرار فرمول‌های ساده ندارد.

نخستین آلبوم رسمی گروه، Scream Bloody Gore، در سال ۱۹۸۷ از طریق کامبت رکوردز (Combat Records) منتشر شد. این آلبوم به‌دلیل لحن وکال، مضمون‌های خونین و سینمای وحشت‌زده، ریف‌های تهاجمی و اجرای بی‌پیرایه‌اش یکی از آثار پایه‌ای دث متال شناخته می‌شود. با وجود محدودیت‌های تولید، انرژی آلبوم در همان بی‌واسطگی آن است: قطعاتی که بر ضربه مستقیم، شتاب و حس تهدید بنا شده‌اند.

چرا دث به یک گروه صرفاً «پیشگام» محدود نماند؟

بسیاری از گروه‌های نخستین دث متال در قالبی مشخص باقی ماندند، اما دث تقریباً در هر آلبوم مهم خود، تعریف موسیقی‌اش را تغییر داد. موتور اصلی این تحول شولدینر بود؛ موسیقیدانی که نقش رهبر، ترانه‌نویس اصلی و تنها عضو ثابت گروه را بر عهده داشت.

دومین آلبوم، Leprosy، در سال ۱۹۸۸ نقطه‌ای مهم در این مسیر بود. قطعات طولانی‌تر، ریف‌ها دارای جزئیات بیشتر و ساختار آهنگ‌ها منظم‌تر شده بودند. صدای گیتار و درامز نیز نسبت به اثر اول وضوح و وزن بیشتری داشت. ترانه‌هایی چون Pull the Plug نشان می‌دادند که دث می‌تواند در عین وفاداری به خشونت دث متال، هوک‌های ریتمیک و ساختارهای به‌یادماندنی بسازد.

با Spiritual Healing در سال ۱۹۹۰، فاصله گروه از فضای صرفاً گورمحور آثار اولیه آشکارتر شد. شولدینر به موضوعاتی چون سوءاستفاده مذهبی، جنگ، مواد مخدر و فساد اجتماعی پرداخت. این تغییر فقط در متن‌ها نبود؛ موسیقی نیز با سولوهای بیشتر، ریف‌های متحرک‌تر و تنظیم‌هایی بازتر، به سوی دث متالی فنی‌تر حرکت کرد. حضور جیمز مورفی در گیتار لید، به آلبوم رنگی متفاوت داد و گفت‌وگوی میان گیتارهای دو نوازنده، بخش مهمی از هویت آن شد.

نقطه عطف فنی: Human و ورود به دث متال تکنیکال

Human که در ۱۹۹۱ منتشر شد، یکی از مهم‌ترین چرخش‌های هنری دث است. شولدینر برای این آلبوم با موسیقیدانانی همکاری کرد که بعدها هر یک در صحنه متال جایگاهی مهم یافتند: پل مزورکیویچ و شان راینرت از ساینیک (Cynic) و استیو دی‌جورجیو از سداس (Sadus).

نتیجه، اثری بود که دث متال را از نظر ریتم، نوازندگی و معماری قطعات چند قدم جلو برد. راینرت به‌جای تکیه صرف بر ضربات مستقیم و سریع، الگوهای پیچیده‌تر و پویاتری ارائه کرد. بیس فرتلس دی‌جورجیو در بخش‌هایی از آلبوم نقش مستقلی دارد و صرفاً دنبال‌کننده گیتار نیست. در همین حال، شولدینر ریف‌هایی ساخت که هم سنگین‌اند و هم با تغییرات ناگهانی وزن، تمپو و تأکیدهای ریتمیک پیش می‌روند.

Human البته آلبومی پراگرسیو به معنای متعارف راک دهه ۱۹۷۰ نیست؛ هسته آن همچنان دث متال است. اهمیتش در این است که پیچیدگی را بدون از دست دادن فشار و فشردگی موسیقی وارد زبان گروه کرد. Lack of Comprehension و Flattening of Emotions از روشن‌ترین نمونه‌های این رویکرد به شمار می‌آیند.

دوران پختگی: از Individual Thought Patterns تا The Sound of Perseverance

پس از Human، دث با Individual Thought Patterns در سال ۱۹۹۳ مسیر تکنیکی خود را ادامه داد. حضور جین هوگلن (Gene Hoglan) پشت درامز، قطعات را از نظر دقت و قدرت اجرایی به سطح دیگری رساند. گیتارنوازی اندی لاروک از کینگ دایموند (King Diamond) نیز در این آلبوم شنیده می‌شود، هرچند هسته آهنگسازی همچنان متعلق به شولدینر بود.

اما Symbolic، منتشرشده در سال ۱۹۹۵، برای بسیاری از شنوندگان نقطه تعادل کامل در کارنامه دث است. موسیقی آلبوم از پیچیدگی آثار قبلی فاصله نگرفت، ولی قطعات را با ملودی‌های روشن‌تر، ریف‌های ماندگارتر و ساختاری منسجم‌تر ارائه کرد. حضور بابی کولبل در گیتار و هوگلن در درامز، به آلبوم قدرتی کنترل‌شده بخشید. Crystal Mountain و قطعه هم‌نام آلبوم، نمونه‌هایی از توانایی دث در پیوند دادن تکنیک، ملودی و خشونت هستند.

آخرین آلبوم گروه، The Sound of Perseverance، در سال ۱۹۹۸ منتشر شد. وکال شولدینر در این اثر از غرّش بم سنتی فاصله گرفته و به فریادی تیزتر و پرتنش‌تر رسیده است. قطعات اغلب طولانی‌ترند، ساختارهای چندبخشی دارند و گیتارها نقش پررنگ‌تری در هدایت ملودی ایفا می‌کنند. اجرای کاور Painkiller از جوداس پریست (Judas Priest) نیز نشان می‌دهد که علاقه شولدینر به هوی متال کلاسیک، حتی در واپسین مرحله فعالیت دث، همچنان حضوری جدی داشته است.

هویت موسیقایی دث چه بود؟

دث در دوره‌های مختلف صداهای متفاوتی داشت، اما چند عنصر ثابت باقی ماند: ریف‌نویسی متحرک شولدینر، تأکید بر گیتار لید، تغییرات ریتمیک و تلاش برای فراتر رفتن از الگوهای ساده دث متال.

در آثار نخست، هویت گروه بر سرعت، خشونت و لحن هارور بنا شده بود. از Spiritual Healing به بعد، سولوها و جزئیات گیتاری نقش بزرگ‌تری گرفتند. از Human به بعد نیز درامز و بیس به بازیگرانی فعال‌تر در ساختمان قطعه تبدیل شدند. این تحول به معنای کنار گذاشتن خشونت نبود؛ دث به‌تدریج خشونت را با دقت آهنگسازی، کنترل دینامیک و زبان فنی‌تر جایگزین نکرد، بلکه آن‌ها را به هم پیوند زد.

شولدینر همچنین از معدود چهره‌های محوری دث متال بود که در عین استفاده از وکال خشن، به ملودی و حس گیتار لید اهمیت جدی می‌داد. سولوهای او معمولاً بیشتر از آن‌که صرفاً نمایش مهارت باشند، امتداد عاطفی ریف‌ها هستند؛ گاه عصبی و شکسته، گاه تلخ و ملودیک.

تغییر اعضا و ثبات خلاقه چاک شولدینر

دث در سراسر فعالیتش تغییرات متعدد اعضا را تجربه کرد. این وضعیت گاهی به‌عنوان نشانه بی‌ثباتی گروه دیده می‌شود، اما در عمل موجب شد شولدینر در هر دوره با نوازندگانی متناسب با جهت تازه موسیقی‌اش کار کند. از کریس رایفرت در دوره ابتدایی تا راینرت، دی‌جورجیو، هوگلن و ریچارد کریستی، هر ترکیب بخشی از تحول صدای گروه را نمایندگی می‌کند.

با این همه، تصمیم نهایی در زمینه آهنگسازی و مسیر هنری عمدتاً در اختیار شولدینر بود. دث بیش از آن‌که یک گروه با هویت جمعی ثابت باشد، پروژه‌ای با محوریت یک آهنگساز بود؛ پروژه‌ای که کیفیت نوازندگان همراهش، امکان تحقق ایده‌های جاه‌طلبانه‌تر او را فراهم کرد.

شولدینر در اواخر دهه ۱۹۹۰ بخش زیادی از تمرکزش را به کنترل دناید (Control Denied)، پروژه پراگرسیو متال خود، معطوف کرد. او در سال ۱۹۹۹ به سرطان مغز مبتلا شد و در دسامبر ۲۰۰۱، در ۳۴سالگی، درگذشت. با مرگ او، فعالیت دث نیز عملاً پایان یافت.

آلبوم‌های ضروری برای شناخت دث

Scream Bloody Gore (۱۹۸۷)

برای درک جایگاه دث در تاریخ دث متال، باید از نخستین آلبوم آغاز کرد. تولید خام، اجرای بی‌تکلف و فضای هارورمحور آن، تصویری روشن از مرحله‌ای ارائه می‌دهد که دث متال هنوز در حال شکل‌گیری بود.

Human (۱۹۹۱)

این آلبوم نقطه ورود مناسب برای شنونده‌ای است که می‌خواهد وجه تکنیکی و مدرن‌تر دث را بشنود. تعامل درامز، بیس و ریف‌های چندلایه، آن را به اثری تعیین‌کننده در تاریخ دث متال تکنیکال بدل کرده است.

Symbolic (۱۹۹۵)

برای بسیاری، متعادل‌ترین اثر دث است: فنی اما قابل‌پیگیری، سنگین اما ملودیک و پیچیده بدون آن‌که قطعات در نمایش مهارت گم شوند. اگر تنها قرار باشد یک آلبوم از دث انتخاب شود، Symbolic انتخابی منطقی است.

The Sound of Perseverance (۱۹۹۸)

آخرین بیانیه گروه، بلندپروازانه‌ترین و پیچیده‌ترین وجه دث را عرضه می‌کند. آلبوم برای شنونده‌ای که با دوره میانی گروه ارتباط گرفته، مسیری مناسب به سمت وجه پراگرسیوتر جهان شولدینر است.

چند قطعه کلیدی از دث

• Pull the Plug — یکی از ماندگارترین قطعات دوره ابتدایی گروه که با ریف‌های قاطع و ساختاری مستقیم، گذار دث از خامی آلبوم اول به آهنگسازی پخته‌تر را نشان می‌دهد.
• Spiritual Healing — نماینده تغییر محتوایی و موسیقایی گروه در سال ۱۹۹۰؛ قطعه‌ای با ساختار بازتر و فضای انتقادی‌تر نسبت به آثار اولیه.
• Lack of Comprehension — راهی روشن برای ورود به دنیای Human؛ با ریف‌های متغیر و اجرایی که نقش فعال هر ساز را برجسته می‌کند.
• The Philosopher — یکی از شناخته‌شده‌ترین قطعات دث که ترکیب ریتم‌های ناآرام، ملودی گیتار و اجرای دقیق هوگلن را به‌خوبی نمایش می‌دهد.
• Crystal Mountain — نمونه‌ای ممتاز از توان دث در ساختن قطعه‌ای تکنیکی با ریف‌هایی ماندگار و قابل تشخیص.
• Symbolic — قطعه‌ای که وجه ملودیک‌تر و پخته‌تر دث را بدون کم‌رنگ‌کردن قدرت دث متال آن نشان می‌دهد.
• Voice of the Soul — قطعه‌ای بی‌کلام از The Sound of Perseverance که با گیتارهای آکوستیک و الکتریک، وجهی متفاوت از حس‌پردازی شولدینر را آشکار می‌کند.
• Painkiller — بازخوانی جوداس پریست که هم دقت اجرایی اعضای آخرین ترکیب دث را برجسته می‌کند و هم پیوند گروه با سنت هوی متال کلاسیک را یادآور می‌شود.

میراث دث؛ فراتر از یک نقطه آغاز

میراث دث در دو سطح قابل بررسی است. نخست، نقش تاریخی گروه در تثبیت واژگان اولیه دث متال؛ نقشی که Scream Bloody Gore و Leprosy در کنار آثار هم‌دوره‌هایی چون پازسد و موربید انجل (Morbid Angel) ایفا کردند. دوم، مسیر تکاملی گروه که نشان داد دث متال می‌تواند بدون از دست دادن هویت خشن خود، از نظر آهنگسازی و نوازندگی گسترش یابد.

تأثیر دث را می‌توان در شاخه‌های گوناگون دث متال تکنیکال و پراگرسیو شنید؛ به‌ویژه در اهمیت یافتن ساختارهای پیچیده، گیتارنوازی ملودیک، نقش مستقل بیس و درامز و جدی‌تر شدن مضمون‌های ترانه‌ها. با این حال، ارزش ماندگار دث فقط در نفوذش بر نسل‌های بعد نیست. کارنامه گروه یک روایت منسجم از رشد یک آهنگساز است: از خشونت مستقیم Scream Bloody Gore تا جزئیات سنجیده و جست‌وجوگر The Sound of Perseverance.

دث امروز بیش از هر چیز با نام چاک شولدینر گره خورده است، اما تقلیل دادن آن به افسانه‌سازی پیرامون یک چهره، حق مطلب را ادا نمی‌کند. اهمیت واقعی گروه در موسیقی باقی مانده: آلبوم‌هایی که هر کدام پاسخی تازه به این پرسش بودند که دث متال تا کجا می‌تواند پیش برود، بی‌آن‌که ماهیت خود را از دست بدهد.

سوالات متداول